De grootste structurele risico’s voor Bitcoin liggen niet bij grote miningbedrijven, maar bij de concentratie van miningpools. Dat vertelt hardwareontwerper Duncan Coombe, directeur van The Solo Mining Co’, in een exclusief interview. Volgens hem kan een kleine groep pooloperators in theorie bepalen welke transacties worden verwerkt en welke niet.
Van hobbyproject naar miljardenindustrie
Bitcoin-mining begon ooit als een hobbyproject. In de beginjaren kon vrijwel iedereen met een gewone computer meedoen aan het beveiligen van het netwerk en het verdienen van nieuwe bitcoins. Inmiddels is dat compleet veranderd.
Vandaag is mining een miljardenindustrie die grotendeels wordt gedomineerd door enorme datacenters en beursgenoteerde bedrijven met tienduizenden gespecialiseerde machines.
Maar volgens Coombe ligt het grootste structurele risico van Bitcoin niet alleen bij de enorme kapitaalconcentratie in de miningsector, maar vooral bij de coördinatie van de hashrate (rekenkracht).
”Als één persoon alle touwtjes van de poppenkast in handen heeft, dan doen de poppen wat de poppenspeler zegt.”
Bitcoin-mining is het proces waarbij computers complexe berekeningen uitvoeren om nieuwe blokken met transacties aan de blockchain toe te voegen. De miner die zo’n blok vindt, ontvangt een beloning in nieuwe bitcoins en transactiekosten.
Miners hebben daarbij invloed omdat zij bepalen welke transacties in een blok worden opgenomen en in welke volgorde. In theorie kunnen miners dus bepaalde transacties negeren of vertragen.
Toch bepalen miners niet de regels van Bitcoin. Dat doen de zogenoemde nodes: computers die het netwerk draaien en controleren of nieuwe blokken en transacties geldig zijn. Alleen als de nodes een blok accepteren, wordt het daadwerkelijk onderdeel van de blockchain.
”In Bitcoin-mining is die poppenspeler vaak de grote pooloperator. Wanneer een klein aantal pools een meerderheid van de hashrate controleert, zit het risico niet alleen in kapitaalconcentratie, maar in coördinatieconcentratie.”
Een miningpool is een samenwerkingsverband waarin miners hun rekenkracht bundelen. Dat doen ze omdat het vinden van een blok anders enorm onvoorspelbaar is. Door samen te werken ontvangen miners kleinere maar regelmatige beloningen.
Het gevolg is wel dat een handvol grote pools vandaag een groot deel van de wereldwijde Bitcoin-hashrate coördineert.
”Als coördinatie gecentraliseerd is, kunnen zelfs verspreide machines zich als één geheel gedragen: transacties censureren, blokconstructie manipuleren of zelfs een 51%-aanval mogelijk maken.”
Regulering als tweede dreiging
Naast concentratie ziet Coombe ook politieke druk als een risico voor de sector.
”Ik denk dat een van de grootste structurele risico’s voor Bitcoin-mining de mogelijkheid van regulatoire druk op staatsniveau is.”
Naarmate Bitcoin bekender wordt, komen miningbedrijven volgens hem steeds meer in het vizier van overheden en energieautoriteiten.
”Dat creëert een reëel risico op sancties, restricties of compliance-eisen die specifiek op mining worden gericht.”
Volgens Coombe onderstreept dat het belang van zogenoemde ‘self-sovereign hardware’. Hoe meer mining verspreid is over individuen, hoe moeilijker het wordt om het netwerk via een paar knelpunten te controleren.
Thuismining moet uit de garage komen
Hoewel thuismining een rol kan spelen in decentralisatie, is het volgens Coombe vandaag nog te klein om echt tegenwicht te bieden aan industriële miners.
”Een enkele grote faciliteit kan de hashrate produceren van een buitengewoon aantal thuisminers, mogelijk de output van een miljoen kleine apparaten.”
Toch ziet hij een duidelijke route naar verandering. Volgens hem ligt de sleutel bij betere hardware.
“Tot mininghardware zowel mooi als nuttig wordt, denk ik niet dat het breed genoeg wordt geadopteerd om de machtsbalans te verschuiven.”
Zijn bedrijf probeert precies dat te veranderen met stille en designgerichte miners die volgens hem net zo goed op een bureau of plank passen als in een serverruimte.
”Als subtiele, aantrekkelijke mininghardware in een miljoen huizen zou staan, verandert de vergelijking.”
Nodes zijn de laatste verdedigingslinie
Wanneer het gaat over decentralisatie benadrukt Coombe dat mining niet het hele verhaal is. Volgens hem ligt de uiteindelijke macht bij de nodes.
Een node is simpel gezegd een computer die de volledige Bitcoin-software draait en een kopie van de blockchain bewaart. Iedereen kan zo’n node opzetten, bijvoorbeeld op een laptop, een kleine server of zelfs een mini-computer zoals een Raspberry Pi.
Nodes controleren zelfstandig of miners zich aan de regels houden, zoals het maximale aantal bitcoins en de geldigheid van transacties. Als een miner een ongeldig blok produceert, wordt dat simpelweg geweigerd door de nodes en genegeerd door het netwerk.
Iedereen die een node draait kan dus meebeslissen over de regels van het netwerk, zonder toestemming van een bedrijf of overheid. Bij pooled mining kun je nog steeds een node hebben, maar dat hoeft niet. Uiteindelijk bepaalt de pool namelijk welke transacties in het blok komen.
“Bitcoin is nooit alleen maar gegaan over een zo efficiënt mogelijke economische optimalisatie. Voor veel mensen draait solo mining om deelname, soevereiniteit, anonimiteit en het principe dat het produceren van blokken open moet blijven voor gewone individuen, niet alleen voor instellingen.”
Mining kan ook een radiator zijn
Stijgende energieprijzen hoeven thuismining volgens Coombe niet per se te remmen. Hij vertelt namelijk dat een Bitcoin-miner ”100 procent warmte-efficiënt” is.
Hij ziet een toekomst waarin miners worden ingezet als huishoudelijke apparaten, bijvoorbeeld voor verwarming of warm water.
”Zie het als een boiler die Bitcoin mined als bijproduct, in plaats van een miner die water verwarmt.”
Volgens hem kan dat de adoptie een flinke duw geven.
”Ongeacht de energieprijs gebruikt iemand thuis toch warmte. Dus waarom zou die warmte niet tegelijk Bitcoin produceren?”
De missie van The Solo Mining Co’
De missie van The Solo Mining Co’ is om Bitcoin-mining thuis toegankelijk te maken. Coombe benadrukt dat hij daarbij “een kleine vis in een hele grote vijver” is, maar ziet zijn bedrijf vooral als een platform om “de wereld te laten zien wat bitcoin-mining kan zijn’’.
”Denk ik dat mijn bedrijf vandaag de dag een betekenisvolle verschuiving in de wereldwijde hashrate veroorzaakt? Nee. Denk ik dat het kan helpen om de vonk te laten overslaan voor een mooiere en breder geaccepteerde beweging rond thuismining? Ja.”
Voor de lange termijn denkt hij dat dat belangrijker is.
”Want als je verandert hoe mensen naar mining kijken, verander je wie er aan mining meedoet. En als je verandert wie er meedoet, verander je waar de hashrate zich bevindt.”
