Bitcoin is in Europa bezig aan een stille maar krachtige opmars. Waar de digitale munt enkele jaren geleden nog vooral werd weggezet als een op lucht gebakken muntje, wordt het nu zelfs serieus genomen door de grootste financiële instituten ter wereld.
Met tientallen miljoenen gebruikers, instappende banken en nieuwe wetgevingis de Europese Bitcoin-adoptie in een stroomversnelling gekomen. Maar hoe staat het continent dat toch wel bekend staat als voorzichtig en traag met innovatie er echt voor op dit gebied?
Miljoenen Europeanen stappen in bitcoin
Het aantal Bitcoin-bezitters in Europa is de afgelopen jaren hard gestegen. In 2022 ging het om ongeveer 30,7 miljoen gebruikers, terwijl dat in 2024 al opliep naar 49,2 miljoen, blijkt uit cijfers van Triple-A en Impact Lab.
Ook de Europese Centrale Bank (ECB) ziet die groei terug. Uit de Consumer Expectations Survey blijkt dat het aandeel huishoudens met crypto steeg van 4 procent eind 2022 naar 9,7 procent in november 2024. De totale waarde in handen van huishoudens ligt rond de 75 miljard euro, volgens de ECB. Dat omvat natuurlijk niet alleen bitcoin, maar als grootste cryptomunt zal hier wel het meeste geld naartoe gaan.
Toch blijft het bezit bescheiden. Meer dan de helft van de beleggers heeft minder dan 1.000 euro aan crypto.
Banken openen de poorten
Bitcoin werd in 2009 gelanceerd als alternatief geldsysteem om tegen de banken aan te schoppen. Als netwerk dat financiële macht teruggeeft aan de gebruiker en waar vertrouwen is ingeruild voor wiskunde.
Ironisch genoeg zien we nu juist banken massaal instappen. Steeds meer partijen bieden bitcoin-diensten aan, tot frustratie van puristen die deze instellingen juist als tegenstanders zien. Toch werkt het als een vliegwiel. Hoe makkelijker en veiliger het wordt om in bitcoin te investeren, hoe sneller de adoptie groeit.
Volgens data van BlockStories biedt inmiddels 8 van de 20 grootste Europese banken cryptodiensten aan. De focus wordt van vooral gelegd op bitcoin, omdat het simpelweg de oudste en grootste cryptomunt is.
In Spanje kun je als klant van BBVA al sinds 2024 via de mobiele app bitcoin kopen en verkopen. Santander lanceerde via Openbank hetzelfde in september 2025, eerst in Duitsland met uitrol naar Spanje.
In Duitsland heeft Commerzbank sinds november 2023 een BaFin-cryptocustodyvergunning en biedt actief custody en handel aan zakelijke klanten. DZ Bank lanceerde ‘meinKrypto’, een volledig cryptohandelsplatform, voor het netwerk van circa 700 Volksbanken en Raiffeisenbanken. Deutsche Bank heeft custody aangekondigd via Bitpanda en Taurus.
Ook in ons kikkerlandje worden er al stappen gezet. Klanten van de Rabobank kunnen nu al een aantal maanden investeren in een bitcoin Exchange-Traded Product (ETP). Dat is een beleggingsfonds die bitcoins vasthoudt en zo de koers nauwkeurig volgt. En bij de ING kun je via een Exchange-Traded Note (ETN), een beursgenoteerd schuldinstrument, blootstelling krijgen aan bitcoin (en ook wat andere cryptomunten).
De belangrijkste reden waarom banken overstag gaan, is omdat er simpelweg veel vraag naar is vanuit klanten. Bovendien heeft Europa met de invoering van de Markets in Crypto Assets Regulation (MiCAR) eind 2024 voor het eerst duidelijke regels voor crypto. Volgens analyses van onder meer Cyfrin en de Europese Commissie zorgt dat voor meer vertrouwen bij grote partijen.
Eerder spraken we ook met Denis van Beetz, director private banking bij de Nederlandse vermogensbeheerder Van Lanschot Kampen. Hij vertelde dat MiCAR essentieel is geweest voor hun keuze om bitcoin ETP’s aan te bieden aan professionele klanten.
Europese bedrijven slaan Bitcoin in
Ook bedrijven stappen steeds vaker in Bitcoin. Volgens data van Bitcoin Treasuries hebben inmiddels minstens 15 Europese beursgenoteerde bedrijven BTC op de balans staan.
Bedrijven als Bitcoin Group, The Blockchain Group en Sequans Communications bouwen posities van duizenden bitcoins op. In Nederland wist Treasury B.V. meer dan 1.000 BTC te verzamelen, gesteund door investeerders zoals Winklevoss Capital.
In Azië tellen we veel meer bedrijven met bitcoin-reserves en met de Verenigde Staten is het verschil al helemaal gigantisch. Alles bij elkaar genomen zijn er nu 195 beursbedrijven die samen 1,178 miljoen bitcoins bezitten. Strategy van Michael Saylor spant de kroon met ruim 761.000 BTC, goed voor een waarde van 56,3 miljard dollar (of 48,9 miljard euro).
Het is duidelijk dat bitcoin steeds vaker wordt beschouwd als digitaal goud. Een schaars, onafhankelijk en decentraal bezit dat bescherming kan bieden tegen inflatie.
Bitcoin-fondsen groeien naar 19 miljard euro
Bitcoin wordt tegenwoordig steeds meer verpakt in beleggingsproducten op de beurs. Ook in Europa groeit deze markt als kool.
Het allereerste Bitcoin-ETP ter wereld, de Bitcoin Tracker One van XBT Provider (nu onderdeel van CoinShares),de lanceerde in 2015 op de Nasdaq Stockholm. Jarenlang was Europa de enige regio waar beleggers via een gereguleerd beursproduct in bitcoin konden investeren. Dat veranderde in januari 2024, toen de Verenigde Staten spot-bitcoin ETF’s goedkeurde en de instroom massaal richting Amerikaanse producten verschoof.
De UCITS-richtlijn vereist minimale spreiding, waardoor een single-asset product als bitcoin niet als UCITS-ETF kan worden aangeboden. Europese Bitcoin-producten zijn daarom gestructureerd als:
- ETN’s (Exchange-Traded Notes) – schuldpapier uitgegeven door een SPV
- ETC’s (Exchange-Traded Commodities) – schuldinstrumenten van bankruptcy-remote SPV’s
In de praktijk maakt dit voor de belegger weinig verschil: de meeste Europese Bitcoin-ETN’s zijn fysiek gedekt. Elke eenheid wordt ondersteund door daadwerkelijke bitcoin in custody. Europa heeft zelfs een structureel voordeel boven de VS: in-kind settlement (creatie en terugkoop in bitcoin in plaats van cash).
Wereldwijd trokken Bitcoin-specifieke ETP’s in 2025 26,9 miljard dollar aan instroom (CoinShares), een daling van 35% ten opzichte van het recordjaar 2024, toen 41,4 miljard dollar instroomde. Het overgrote deel ging naar Amerikaanse spot-ETF’s. Europa’s aandeel in de wereldwijde Bitcoin-ETP-instroom ligt naar schatting rond de 10–15 procent.
De toetreding van BlackRock op 25 maart 2025 met het iShares Bitcoin ETP (IB1T) was een keerpunt voor de Europese markt. Het product lanceerde met een tijdelijke TER van slechts 0,15%, aanzienlijk lager dan veel gevestigde producten die nog 1,49–2,50% rekenen. Dit ontketende een kostenoorlog: CoinShares verlaagde BITC eveneens naar 0,15%, en meerdere concurrenten volgden.
BlackRock’s Europese Bitcoin-ETP is gemodelleerd naar het iShares Bitcoin Trust (IBIT) in de VS, ‘s werelds grootste Bitcoin-ETF, tevens de snelstgroeiende ETF aller tijden, met meer dan 50 miljard dollar in beheer. Het Europese product is genoteerd op Xetra, Euronext Amsterdam en Euronext Parijs.
MiCA zet de toon in Europa
De grootste gamechanger is regelgeving. Met MiCA heeft Europa als eerste grote economie een compleet juridisch kader voor crypto ingevoerd.
De volledige tijdlijn:
- September 2020: Europese Commissie publiceert MiCA-voorstel
- April 2023: Europees Parlement keurt MiCA definitief goed
- Juni 2023: MiCA treedt in werking
- 30 juni 2024: Stablecoin-regels (ART/EMT) worden van toepassing
- 30 december 2024: Alle CASP-bepalingen van kracht; Transfer of Funds Regulation (Travel Rule) volledig operationeel
- 1 juli 2026: Absoluut einde van alle overgangsperioden
De impact is zichtbaar. Onderzoek van CoinLaw laat zien dat retailparticipatie met 27 procent is gestegen, terwijl fraude met ongeveer 60 procent is afgenomen volgens ECB-data. Bovendien heeft het veel grote partijen over de drempel getild om de industrie binnen te stappen.
Maar er is ook een keerzijde. Naar schatting verliest 70 tot 75 procent van de bestaande cryptobedrijven hun registratie door strengere eisen, blijkt uit analyses van Coincub en CoinLaw.
Overheden twijfelen over Bitcoin-reserves
Europese overheden bezitten inmiddels miljarden aan bitcoin, maar vrijwel allemaalvia inbeslagnames. Duitsland verkocht in 2024 nog bijna 50.000 BTC voor 2,63 miljard euro. Achteraf bleek dat een dure keuze. Dankzij de stijgende bitcoin koers heeft het land miljarden euro’s misgelopen.
Het Verenigd Koninkrijk kiest een andere route. Daar ligt naar schatting ruim 61.000 BTC op de plank, inmiddels goed voor meer dan 5 miljard pond. Toch wil de regering niets weten van een strategische reserve. De munten worden vooral gezien als financiële buffer.
We hebben ook een pionier in ons midden. De Tsjechische centrale bank kocht als eerste ter wereld direct bitcoin, zij het op kleine schaal. Het gaat om een test van 1 miljoen dollar om ervaring op te doen met opslag en regelgeving.
Ook politiek begint het te borrelen. In Zwitserland ligt een referendum op tafel om Bbtcoin op te nemen in nationale reserves. In Frankrijk en Duitsland klinken vergelijkbare geluiden. Maar de Europese Centrale Bank houdt de boot voorlopig af en ziet niets in bitcoin als reserve-asset.
Bitcoin verovert diensten en infrastructuur
Bitcoin groeit niet alleen als investering, maar ook als financieel ecosysteem. De markt voor bitcoin-gedekte leningen zit bijvoorbeeld stevig in de lift. Zo hebben we onze Rotterdamse Blockrise en diens CEO Jos Lazes vertelde ons hier onlangs alles over in een exclusief interview.
Aan de betaalzijde gebeurt hetzelfde. Europa telt inmiddels zo’n 6.700 winkels die bitcoin accepteren, zo blijkt uit een onderzoek van River. De technologie daarachter is vaak het Lightning Network, een schalingsnetwerk waarmee betalingen razendsnel en goedkoop verlopen.
Europa speelt daarin een hoofdrol. Meer dan 40 procent van alle Lightning-nodes staat op ons continent. Tegelijk groeit de infrastructuur verder, van betaaloplossingen tot wallets en integraties voor webshops.
Toch zijn er ook tegenkrachten. Mining in Europa staat onder druk door strengere regels en stijgende kosten. Het aandeel in de wereldwijde rekenkracht ligt rond de 1 tot 2 procent en neemt verder af.
Ook de markt voor exchanges verandert snel. Door strengere regels verdwijnen veel kleinere spelers, terwijl grote platforms zoals Bitvavo, Bitpanda en Coinbase juist marktaandeel winnen. Inmiddels loopt meer dan 90 procent van het handelsvolume via gereguleerde partijen. Als we kijken naar het totale wereldwijde handelsvolume dan is Europa goed voor slechts 7 procent hiervan.
