Nederland wordt over de hele wereld uitgelachen over de nieuwe box 3-wetgeving die in 2028 in zou moeten gaan. Bitcoiners en andere investeerders reageren vol verbazing, maar er is nu een sprankje hoop.
Waar de partijen in de Tweede Kamer onlangs met frisse tegenzin instemden, heeft de Eerste Kamer gisteren aangegeven extra tijd te willen nemen voor ”zorgvuldige behandeling”. Ondertussen zet ook de minister van Financiën openlijk vraagtekens bij de houdbaarheid.
Eerste Kamer trapt op de rem
Gisteren sprak de commissie voor Financiën over het box 3-plan. De senatoren willen eerst een technische briefing van het ministerie van Financiën en de Belastingdienst. Ook komen er bijeenkomsten met economen, fiscalisten en ondernemers.
”Ik neem de tijd voor een zorgvuldige behandeling van dit gecompliceerde wetsvoorstel,” zo zei VVD-senator Pim van Ballekom.
De Eerste Kamer kan de wet niet aanpassen, alleen aannemen of verwerpen. Het tijdpad blijft staan: invoering in 2028 of een integrale afwijzing. Intussen bereiden banken, brokers en de Belastingdienst zich al voor. Wordt de wet alsnog weggestemd, dan zijn die kosten voor niets.
Box 3 is de belasting op vermogen, zoals spaargeld, aandelen, vastgoed en ook Bitcoin en andere cryptomunten. Nu werkt Nederland met een fictief rendement. De fiscus gaat uit van een verondersteld percentage winst, ongeacht wat iemand daadwerkelijk heeft verdiend. Daar betaal je 36 procent belasting over.
De nieuwe wet vervangt dat door belasting op het werkelijke rendement. Dat betekent dat ook ongerealiseerde winsten worden belast. Stijgt bitcoin in waarde maar verkoop je het niet, dan zul je alsnog moeten dokken. Het tarief van 36 procent blijft staan.
Nederland onderscheidt zich op twee manieren met de rest van Europa. Niet alleen geldt in veel landen een vermogenswinstbelasting, waarbij je pas betaalt als je verkoopt, ook de heffing ligt veelal lager rond de 20 tot 25 procent.
In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA werd wel genoemd dat ze uiteindelijk wel naar een volledige vermogenswinstbelasting toe willen. Nu vallen alleen vastgoed en aandelen in start-ups buiten de regeling om belasting te betalen over waardestijgingen.
‘Dit moet worden aangepast’
De minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) heeft tegenover RTL Nieuws zijn twijfels over de nieuwe wetgeving geuit.
“Ik denk niet dat deze wet in de huidige vorm kan worden aangenomen. Er moet onderweg iets mis zijn gegaan, dit moet worden aangepast,” zei hij.
”We dachten dat er een compromis was waarin alle plussen en minnen waren afgewogen. Maar de aanhoudende kritiek heeft hem aan het denken gezet. Er is veel kritiek geweest, daar zijn we ook niet doof voor. Dus ik ga nu ingrijpen en vind dat de wet moet worden aangepast.”
De minister noemde concreet de mogelijkheid om beleggingsverliezen met terugwerkende kracht te kunnen verrekenen. Daar had Tjarko Denekamp, vermogensexpert van ABN Amro, het ook al over in ons eerdere artikel.
Op dat punt is volgens hem terechte kritiek. Andere aanpassingen sloot hij niet uit, maar daar wilde hij nog niet inhoudelijk op vooruitlopen. Hij overweegt om met wijzigingen te komen bij het Belastingplan op Prinsjesdag.
Dat de verantwoordelijke minister nu al aangeeft dat de wet in deze vorm niet houdbaar is, onderstreept hoe wankel het draagvlak is. De wet haalde de Tweede Kamer vooral omdat er op korte termijn geen realistisch alternatief voorhanden is.
Het huidige systeem werd in 2021 door de Hoge Raad onderuit gehaald, omdat het in strijd zou zijn met het eigendomsrecht en het gelijkheidsbeginsel. Door de huidige regeling loopt de schatkist jaarlijks zo’n 2,4 miljard euro mis. In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA werd al genoemd dat het nieuwe box 3-stelsel uiteindelijk doorwonteikkeld moet worden naar
Cijfers liegen niet
Een rekenvoorbeeld van analist Bert Slagter, die hij deelde op socialmediaplatform X, laat zien wat er op het spel staat voor investeerders. Wie sinds 1988 maandelijks in de S&P 500 had belegd met een totale inleg van 71.000 euro, zou zonder belasting uitkomen op 699.000 euro.
Onder een internationaal gangbare vermogenswinstbelasting van 20 procent blijft daar 573.000 euro van over. Onder het oude Nederlandse systeem 511.000 euro. Onder het nieuwe box 3-stelsel zakt het eindsaldo naar 329.000 euro. Dat is mét volledige verliesverrekening. In werkelijkheid kan het nog 5 tot 10 procent lager uitvallen.
Je kunt je voorstellen dat het verschil bij bitcoin nog veel groter uit kan vallen als de digitale munt een goed jaar draait. In 2024 steeg de koers bijvoorbeeld met ruim 120 procent. Dan zullen veel mensen genoodzaakt zijn om een deel van hun coins te verkopen om aan de belasting te kunnen voldoen.
