Vanaf 1 januari 2026 is in Europa een nieuwe fase ingegaan voor crypto: DAC8 is van kracht gegaan. Cryptobeurzen, brokers en andere cryptodienstverleners moeten jouw gegevens en transacties vastleggen en die later delen met belastingdiensten. Daarmee wordt het een stuk lastiger om cryptovermogen buiten beeld te houden van de fiscus, al was dat sowieso niet slim.
Wat is DAC8 en waarom komt het er?
DAC staat voor Directive on Administrative Cooperation. Dat is een Europese richtlijn die bepaalt hoe belastingdiensten in de EU informatie met elkaar delen om belastingontduiking tegen te gaan.
De basis van deze wet verscheen in 2011 met DAC1. Sindsdien heeft Brussel de regels meerdere keren uitgebreid. Eerst kwamen bankrekeningen erbij (DAC2), daarna belastingdeals van multinationals (DAC3 en DAC4), en later ook constructies van belastingadviseurs en inkomsten via digitale platforms zoals Airbnb en Uber (DAC6 en DAC7).
Elke uitbreiding volgt dezelfde logica: nieuwe vormen van inkomen of vermogen moeten ook zichtbaar worden voor belastingdiensten. Waar vroeger vooral bankrekeningen centraal stonden, verschuift de focus steeds meer naar de digitale economie.
Crypto was lange tijd een blinde vlek. Daarom presenteerde de Europese Commissie in december 2022 een voorstel voor DAC8. In oktober 2023 gaven alle EU-lidstaten officieel groen licht voor de nieuwe regels.
In Nederland wordt DAC8 vertaald naar nationale wetgeving via het wetsvoorstel Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling cryptoactiva. Daarmee zet Den Haag de Europese regels om naar Nederlandse wetgeving.
De kern van dat wetsvoorstel is dat cryptoplatforms verplicht worden om gegevens van gebruikers te verzamelen en te delen met de Belastingdienst. Het gaat onder meer om identificatiegegevens, transacties en bepaalde saldoinformatie.
De wet richt zich dus niet direct op beleggers, maar op de bedrijven die cryptodiensten aanbieden. Exchanges, brokers en andere crypto-aanbieders moeten hun systemen aanpassen zodat ze deze informatie kunnen registreren en rapporteren.
De Belastingdienst ontvangt die gegevens vervolgens automatisch en kan ze gebruiken om belastingaangiftes te controleren. Daarmee wordt crypto stap voor stap in hetzelfde controlesysteem geplaatst als bankrekeningen en andere financiële producten
Welke data wordt er nu verzameld?
De Belastingdienst heeft op haar eigen website precies uiteengezet wat cryptopartijen nu precies moeten rapporteren. Hieronder een lijstje:
- – Persoonsgegevens van gebruikers, zoals naam, adres, fiscale woonplaats en belastingnummer.
- – Transacties waarbij crypto wordt omgezet naar andere crypto of naar euro’s of dollars. Daarbij moeten platforms melden om welke munt het gaat, hoeveel crypto er is verhandeld en wat de totale waarde van de transactie was.
- – Overboekingen van crypto tussen gebruikers via een cryptoplatform. Exchanges moeten registreren om welke munt het gaat, hoeveel transacties er plaatsvinden en wat de waarde daarvan is.
- – Overboekingen naar externe wallets, bijvoorbeeld wanneer je crypto van een exchange naar een hardware wallet stuurt. Ook hiervan worden de muntsoort, waarde en het aantal transacties vastgelegd.
- – Betalingen met crypto boven de 50.000 dollar (of het equivalent in andere valuta), bijvoorbeeld wanneer crypto direct wordt gebruikt om goederen of diensten te betalen.
Tijdlijn: dit zijn de belangrijke jaren
De eerste gegevens worden dus verzameld vanaf 1 januari 2026. Cryptoplatforms moeten die informatie vervolgens uiterlijk op 31 januari 2027 doorgeven aan de Belastingdienst. Het gaat dan om alle gegevens over het kalenderjaar 2026. Daarna gebeurt dit elk jaar opnieuw.
De informatie blijft bovendien niet alleen in Nederland. Belastingdiensten in de EU wisselen deze gegevens automatisch met elkaar uit. Handel je bijvoorbeeld als Nederlander via een platform dat in Frankrijk of Malta gevestigd is, dan kan de Nederlandse Belastingdienst die informatie alsnog ontvangen.
Zo ontstaat er een Europees netwerk van belastingdata. Voor de fiscus wordt het daardoor veel makkelijker om cryptobezit en transacties van inwoners in beeld te krijgen, ook als die via buitenlandse platforms plaatsvinden.
Wat merk jij hiervan als bitcoiner?
Aan je belastingplicht verandert in de basis niets. In Nederland valt crypto onder box 3 (vermogensbelasting) en je moest sowieso al je bezit al opgeven. Het verschil is dat de Belastingdienst straks controledata ontvangt van platforms. Wijkt jouw aangifte sterk af van wat is gerapporteerd, dan kan dat vragen oproepen.
Heb je crypto in eigen beheer (zoals een hardware wallet), dan is die wallet zelf niet automatisch “zichtbaar”. Maar transacties van en naar een exchange worden dat wél zodra ze via een rapportageplichtig platform lopen, bijvoorbeeld bij verkoop naar euro’s.
Sinds 1 maart is het voor Nederlanders weer mogelijk om de jaarlijkse belastingaangifte te doen voor het jaar 2025. In dit artikel lees je precies hoeveel belasting je mogelijk moet betalen over je bitcoins.
