Binnen de Bitcoincultuur gaapt nog steeds een kloof tussen het belang van het onderwerp en de manier waarop het wordt gepresenteerd. Het meeste bestaat uitsluitend digitaal. Het is vluchtig, snel verdwenen, of vormgegeven met een puur functionele esthetiek. Zelfs projecten die zich richten op de geschiedenis of de artistieke kant van Bitcoin eindigen vaak als iets dat meer wegheeft van documentatie of marketing dan van een cultureel object met eigen gewicht.
Toen ik History of Bitcoin voor het eerst in het echt zag op de Bitcoin Conference 2025 in Amsterdam, werd dat verschil direct zichtbaar. Het fysieke object straalde rust en bedachtzaamheid uit, in een omgeving die werd gedomineerd door schermen en snelle interacties. Het voelde niet als iets dat je vluchtig bekijkt en weer weglegt. Het leek er juist om te vragen om later nog eens te worden teruggepakt.
Wat me vooral is bijgebleven, is niet de zeldzaamheid van de materialen, maar de bedoeling achter de keuzes. In vakgebieden als design, architectuur en kunstuitgaven hebben dikke coffeetable-boeken al lang een rol als fysieke verankering van een onderwerp. Grote kunstuitgevers kiezen bewust voor dat formaat. Het geeft een thema een vaste plek om te blijven bestaan. Een goed gemaakt boek vertraagt het tempo. Het nodigt uit om vaker te kijken en geeft ideeën de tijd om te bezinken. Zo’n fysieke aanwezigheid is in de Bitcoinwereld nog altijd eerder uitzondering dan regel.
Veel boeken over Bitcoin verschijnen als paperback. Dat is begrijpelijk, maar ze voelen vaak inwisselbaar en glippen gemakkelijk aan je voorbij. Zelden wekken ze de indruk dat ze zijn bedoeld om te bewaren. Het punt is niet dat boeken per se luxe moeten zijn. Vorm en materiaal geven wél een duidelijk signaal af over de vraag of een onderwerp met zorg wordt benaderd.
Vanuit dat perspectief is de First Edition van History of Bitcoin een doordacht object. Het boek zit in een cassette van vijfduizend jaar oud versteend zwart eikenhout. Het materiaal is uitzonderlijk, maar het effect is eenvoudig: het geeft het boek een stabiel, ingetogen kader. Binnenin is het volume gebonden in stierenleer, met een verfijnd zilveren embleem van Asprey Studio. Geen van deze elementen voelt als versiering om de versiering. Het komt over als het resultaat van iemand die zorgvuldig nadenkt over hoe een object eruit moet zien als het is bedoeld om te blijven.
Het team achter het project lichtte deze keuzes toe op een manier die daar nog een laag aan toevoegt. Voor hen zijn de oude materialen niet gekozen vanwege hun zeldzaamheid, maar omdat zij ervan uitgaan dat Bitcoin zelf is ontworpen om heel, heel lang te blijven bestaan. Een jonge technologie onderbrengen in iets dat al duizenden jaren heeft doorstaan, creëert een bewuste spanning. Ze beschreven de First Edition ook als een soort tijdcapsule: een object dat ons zal overleven en toekomstige lezers een fysieke manier biedt om de beginjaren van Bitcoin te ontdekken.
Die ingehouden benadering loopt door in de rest van het project. Het fysieke boek en het digitale archief zijn zo opgezet dat ze naast elkaar kunnen bestaan. Het archief zorgt voor toegankelijkheid, het boek zorgt voor aanwezigheid. Samen maken ze het materiaal tegelijk bereikbaar en verankerd.
De 128 kunstwerken in het boek zijn speciaal voor dit project gemaakt, elk door een andere kunstenaar. Elk werk keert terug naar een moment uit de geschiedenis van Bitcoin, zonder daar één definitieve uitleg aan op te dringen. Ze creëren ruimte om stil te staan bij die momenten. Ze nodigen uit tot gesprek. Dat is een van de sterke punten van een goed koffietafelboek: het geeft aanleiding om opnieuw te kijken.
Het begeleidende deel, de reeks gastbijdragen op de website en zelfs het kleine fragment van de oorspronkelijke Bitcoin‑code dat bij elke collector’s edition zit, zijn volgens hetzelfde principe opgezet. Ze bieden meerdere manieren om dit verleden binnen te stappen, in plaats van één vast verhaal op te leggen.
My First Bitcoin, de non-profitorganisatie die de opbrengst van de First Edition‑veiling op Bitcoin MENA ontvangt, geeft jonge mensen overal ter wereld onderwijs. Door het boek aan dit project te koppelen, wordt historische reflectie op een eenvoudige en betekenisvolle manier verbonden met onderwijs voor de toekomst.
Dit alles laat voor mij zien dat vormgeving geen bijzaak is. Presentatie maakt deel uit van het culturele werk dat nodig is om een onderwerp diepgang te geven. Een zorgvuldig gemaakt boek is geen decoratief object. Het is een middel om iets dat anders vluchtig zou voelen, om te zetten in iets dat kan blijven bestaan.
Daarom voelt History of Bitcoin uiteindelijk zo betekenisvol voor mij. Het geeft deze geschiedenis een tastbare vorm. Iets wat je dichtbij kunt houden, kunt wegleggen, weer kunt oppakken en een plek kunt geven in het dagelijks leven. Het probeert niets definitief af te sluiten. Het geeft Bitcoin eenvoudigweg een plek om tot rust te komen.
